Een strijkijzer ontkalken doe je door regelmatig kalk uit de stoomkanalen en het waterreservoir te verwijderen, zodat je strijkijzer goed blijft werken en je kleding niet bevlekt. Hoe je dat het beste aanpakt, hangt af van het type strijkijzer dat je hebt: sommige hebben een ingebouwde ontkalkingsfunctie, bij andere moet je zelf aan de slag met azijn of citroenzuur.
Wanneer is ontkalken nodig?
Je merkt dat het tijd is om je strijkijzer te ontkalken als er witte of bruine vlekken op je kleding verschijnen, de stoom minder krachtig uitkomt of je het strijkijzer hoort sputteren. Dit zijn tekenen dat kalk zich heeft opgehoopt in de stoomkanalen. Hoe snel dat gebeurt, hangt sterk af van de hardheid van je leidingwater. In gebieden met hard water, zoals grote delen van Nederland, kan kalk al na enkele maanden opbouwen. Gebruik je altijd gedestilleerd water, dan duurt het veel langer.
Als vuistregel kun je aanhouden: ontkalkt je strijkijzer elke één à twee maanden als je hard kraanwater gebruikt en dagelijks strijkt. Strijk je minder vaak, dan is twee tot vier keer per jaar voldoende.
Strijkijzer ontkalken via de ontkalkingsknop
Veel moderne stoomstrijkijzers hebben een ingebouwde ontkalkingsfunctie, ook wel de “calc clean”- of “self-clean”-knop genoemd. Zoals de Consumentenbond aangeeft, werkt deze methode via een thermische schok: de strijkzool warmt op tot een hoge temperatuur, waarna je de knop indrukt en de kalkdeeltjes losgeschud worden samen met het stromende water en de stoom.
Zo gebruik je de ontkalkingsknop:
- Vul het waterreservoir tot het maximumniveau met gewoon kraanwater.
- Zet het strijkijzer op de hoogste stoomstand en wacht tot het volledig opgewarmd is.
- Houd het strijkijzer boven een gootsteen of emmer en druk de ontkalkingsknop in.
- Beweeg het strijkijzer langzaam heen en weer terwijl het water en de stoom met kalkdeeltjes eruit stromen.
- Laat het strijkijzer daarna nog een paar minuten stomen op een schone doek om restanten te verwijderen.
Raadpleeg altijd de handleiding van je eigen strijkijzer, want de exacte werkwijze verschilt per merk en model.
Ontkalken zonder ontkalkingsknop: azijn of citroenzuur
Heeft je strijkijzer geen ingebouwde ontkalkingsfunctie, dan kun je zelf ontkalken met citroenzuur of witte azijn. Citroenzuur is iets milder en laat minder geur achter; dat verdient daarom de voorkeur.
Werkwijze met citroenzuur:
- Los een theelepel citroenzuurpoeder op in een halve liter water.
- Vul het waterreservoir van het strijkijzer hiermee.
- Zet het strijkijzer op de hoogste stoomstand en laat het opwarmen.
- Stoom ongeveer vijf minuten boven een gootsteen of oude handdoek, totdat het reservoir leeg is.
- Spoel het reservoir daarna twee keer door met schoon water en stoom ook dat er volledig doorheen, zodat er geen citroenzuurresten achterblijven.
Gebruik nooit azijn als de fabrikant dat afraadt, dit staat soms expliciet in de handleiding. Azijnresten kunnen de binnenkant van het strijkijzer aantasten of een onaangename geur achterlaten op je kleding.
De strijkzool schoonmaken na het ontkalken
Na het ontkalken kunnen er kalkranden of vlekken op de zool achterblijven. Veeg de zool, als hij volledig afgekoeld is, schoon met een vochtige doek met een beetje citroenzuur of allesreiniger. Gebruik geen staalwol of schuursponsjes, die krassen de zool en beschadigen de antiaanbaklaag. Een zachte microvezeldoek werkt het beste.
Laat het strijkijzer na het schoonmaken altijd leeg, met het dop van het waterreservoir open, bewaren. Zo voorkom je dat stilstaand water nieuwe kalk of bacteriën vormt in het reservoir.
Ontkalken kost een kwartier, maar het spaart je strijkijzer aanzienlijk. Regelmatig onderhoud verlengt de levensduur en zorgt dat je kleding kalkvrij de kast ingaat.
Water zonder kalk: wat het is en waarom het uitmaakt
Wat is hard water? Uitleg, oorzaken en wat je ervan merkt
Kalk verwijderen: zo doe je het stap voor stap