Inhoudsopgave

Hard water is water met een hoge concentratie aan calcium en magnesium. Hoe meer van deze mineralen er in het water zitten, hoe harder het water is. Of jouw kraanwater hard of zacht is, hangt af van de bodemsoort in jouw regio: water dat door kalkrijke of mineralenrijke grond stroomt, neemt die stoffen mee en komt harder uit de kraan.

Hoe ontstaat hard water?

Regenwater is van nature bijna mineraalvrij. Zodra het in de bodem zakt, lost het langzaam mineralen op uit de grond, vooral calciumcarbonaat (kalk) en magnesiumzouten. Hoe langer het water door kalksteen of gips stroomt, hoe meer mineralen het meeneemt. In gebieden met veel klei of veen blijft die opname laag, waardoor het water zachter blijft.

In Nederland verschilt de hardheid sterk per regio. In Limburg en delen van de Achterhoek, waar de bodem kalkrijker is, is het kraanwater relatief hard. In Noord-Holland en Friesland, waar meer duinwater of oppervlaktewater wordt gebruikt, is het water doorgaans zachter.

Wat is hard water precies, en hoe wordt het gemeten?

De hardheid van water wordt uitgedrukt in German Hardness (°dH) of in millimol per liter (mmol/l). De gangbare indeling ziet er zo uit:

Hardheid °dH mmol/l
Zacht 0 tot 7 °dH 0 tot 1,3 mmol/l
Matig hard 7 tot 14 °dH 1,3 tot 2,5 mmol/l
Hard 14 tot 21 °dH 2,5 tot 3,7 mmol/l
Zeer hard boven 21 °dH boven 3,7 mmol/l

Je waterbedrijf vermeldt de hardheid van jouw kraanwater op de website, vaak per postcode. Vitens, Evides en andere drinkwaterbedrijven publiceren deze gegevens openbaar.

Hoe merk je dat water hard is?

De gevolgen van hard water zijn in huis goed te zien en te voelen. De bekendste zijn:

  • Kalkaanslag op kranen, de waterkoker en de douchecabine
  • Kalkafzetting in de cv-ketel, wasmachine en vaatwasser, wat apparaten minder efficiënt maakt
  • Zeep en shampoo schuimen minder goed, omdat calcium en magnesium reageren met zeepdeeltjes
  • Een witte waas op glazen en bestekken na het vaatwassen
  • Stijve was, doordat mineralen in textielvezels achterblijven

Je merkt het verschil al snel als je van een hard-waterregio naar een zacht-waterregio verhuist. Opeens heb je veel minder shampoo nodig en is de douche veel langer schoon.

Is hard water schadelijk voor je gezondheid?

Nee. Hard kraanwater is veilig om te drinken. Calcium en magnesium zijn mineralen die het lichaam nodig heeft, en drinkwater levert daar een kleine bijdrage aan. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meldt geen gezondheidsrisico’s bij normaal gebruik van hard water. Sommige mensen vinden de smaak van hard water iets zwaarder of kalkachtig, maar dat is een kwestie van voorkeur, geen gevaar.

Het verschil met zacht water

Zacht water bevat weinig calcium en magnesium. Het schuimt beter, laat minder kalk achter en is vriendelijker voor apparaten. Zacht water is niet automatisch beter voor de gezondheid: bij extreem zacht water kan het tekort aan mineralen juist een licht nadeel zijn voor wie weinig gevarieerd eet. In de praktijk speelt dat in Nederland nauwelijks een rol, omdat de meeste mensen via voeding voldoende mineralen binnenkrijgen.

Als jouw water hard is en je er last van hebt, kun je kiezen voor een waterontharder of antikalkfilter. Dat is een aparte afweging op basis van gebruiksgemak en kosten, niet van gezondheid.

Kortom: hard water is gewoon kraanwater met veel calcium en magnesium erin, ontstaan doordat grondwater door mineralenrijke bodem stroomt. Het is volkomen veilig, maar merk je het aan kalk in huis, dan weet je nu precies waar dat vandaan komt.