Inhoudsopgave

Een boiler ontkalken doe je door het apparaat leeg te laten lopen, de verwarmingselementen te bereiken en kalk te verwijderen met een ontkalkingsmiddel of azijn. Dit is iets wat je zelf kunt doen, al verschilt de aanpak licht per type boiler. Hieronder lees je precies hoe het werkt.

Kalk is de grootste vijand van een elektrische boiler. Het zet zich af op het verwarmingselement, net zoals in een waterkoker. Hoe dikker de kalklaag, hoe harder het element moet werken om het water op temperatuur te brengen. Dat kost meer energie en verkort de levensduur van je boiler. In gebieden met hard water (een groot deel van Nederland en België) is ontkalken dan ook iets wat je regelmatig moet doen.

Hoe vaak moet je een boiler ontkalken?

Als vuistregel geldt: ontkalk je boiler eens per jaar bij hard water, en eens per twee jaar bij zachter water. Of je hard water hebt, kun je opzoeken via je drinkwaterbedrijf. Bij water met een hardheid boven de 20 dH (duits graden) is jaarlijks ontkalken verstandig. Merk je dat de boiler langer nodig heeft om water op te warmen, of hoor je een kloppend of pruttend geluid? Dan is kalkvorming waarschijnlijk de oorzaak en is het tijd om aan de slag te gaan.

Wat heb je nodig?

  • Een emmer of opvangbak
  • Een moersleutel of tang
  • Ontkalkingsmiddel (bijvoorbeeld citroenzuur of een kant-en-klaar boiler ontkalkingsmiddel)
  • Teflon tape (voor het opnieuw afdichten van aansluitingen)
  • Eventueel een nieuwe anode (als de bestaande anode versleten is)

Citroenzuur is een goede en goedkope optie. Je lost het op in water en het lost kalkresten effectief op. Azijn werkt ook, maar laat soms een geur achter in het water. Kant-en-klare ontkalkingsmiddelen zijn iets duurder maar makkelijker in gebruik.

Boiler ontkalken: stap voor stap

Stap 1: Stroom uitzetten. Zet de stroomonderbreker van de boiler uit. Doe dit altijd voordat je ergens aan komt. Controleer met een testschroevendraaier of er echt geen spanning meer op staat.

Stap 2: Koud water afsluiten. Sluit de koude watertoevoer naar de boiler af. Dit is de blauwe kraan of afsluiter op de waterleiding die naar de boiler gaat.

Stap 3: Boiler leeglaten. Sluit een tuinslang of slang aan op de aftapkraan onderaan de boiler en leid het water naar een afvoer of emmer. Open de aftapkraan en laat de boiler volledig leeg lopen. Bij een grote boiler van 80 tot 120 liter kan dit even duren.

Stap 4: Verwarmingselement verwijderen. Verwijder met een moersleutel de flens of het verwarmingselement. Dit zit meestal aan de onderkant of zijkant van de boiler. Let op eventueel restwaterwater dat nog uit de opening loopt.

Stap 5: Ontkalken. Los citroenzuur op in warm water (ongeveer 100 gram op 1 liter water) en vul de boiler hier gedeeltelijk mee. Laat dit een uur inwerken. Je kunt het element zelf ook in het zuur-water mengsel leggen en laten weken. Grotere kalkafzettingen kun je voorzichtig losticken met een plastic schraper, nooit met een metalen gereedschap om het element niet te beschadigen.

Stap 6: Spoelen. Sluit de aftapkraan, vul de boiler met schoon water en laat dit er weer uitlopen. Herhaal dit twee tot drie keer tot al het citroenzuur weg is.

Stap 7: Element en anode terugplaatsen. Breng teflon tape aan op de schroefdraad en zet het verwarmingselement terug. Controleer ook meteen de anode. Dit is een magnesiumbalk die corrosie tegengaat en die je elke drie tot vijf jaar vervangt. Is hij tot minder dan een centimeter dik gesleten? Vervang hem dan direct.

Stap 8: Opnieuw vullen en inschakelen. Open de koude watertoevoer en laat de boiler volledig vollopen. Controleer op lekkages bij de flensdichting. Als alles dicht is, zet je de stroom weer aan.

Wanneer kun je beter een vakman inschakelen?

Ontkalken is voor de meeste mensen goed zelf te doen. Maar er zijn situaties waarin het verstandig is om een installateur te bellen. Zie je roestvorming aan de binnenkant van de boiler? Of is de anode al zo ver weggecorrodeerd dat de wand van de boiler is aangetast? Dan is repareren vaak duurder dan een nieuwe boiler plaatsen. Ook als je niet zeker bent van de elektrische installatie of als de boiler ouder is dan 10 tot 15 jaar, loont het om een professional te laten meekijken.

Regelmatig je boiler ontkalken, eens per jaar bij hard water, is de makkelijkste manier om energie te besparen en de levensduur van je apparaat te verlengen. Met de juiste spullen en een uurtje werk houd je je boiler in goede staat.