Een vaatwasser ontkalken doe je door een ontkalkingsmiddel in de machine te doen en een heetwassprogramma van minimaal 65 graden Celsius te draaien. Dat verwijdert kalkaanslag van de verwarmingselementen, sproeiarms en binnenste wanden, zodat je vaatwasser weer goed werkt en langer meegaat.

Kalk is het grootste vijand van je vaatwasser. Het zet zich vast op de verwarmingselementen en sproeiarms, waardoor de machine harder moet werken, meer stroom verbruikt en na verloop van tijd slechter spoelt. Regelmatig ontkalken voorkomt dat.

Vaatwasser ontkalken in 5 stappen

  1. Maak de vaatwasser leeg. Haal alle vaat, bestek en manden leeg. Ontkalken doe je altijd met een lege machine.
  2. Doe ontkalkingsmiddel in de machine. Gebruik een vloeistof of tablet die speciaal bedoeld is voor het ontkalken van vaatwassers. Gooi het middel direct in de bodem van de machine, niet in het vaatjescompartiment.
  3. Draai een programma op minimaal 65 graden Celsius. Dit is heet genoeg om kalkaanslag los te weken en het ontkalkingsmiddel goed te laten werken. Een ecowasprogramma op lagere temperatuur is hier niet geschikt voor.
  4. Open de deur na ongeveer 30 minuten. Laat het ontkalkingsmiddel even zijn werk doen door het programma halverwege kort te pauzeren en de deur een paar minuten open te laten. Daarna start je het programma gewoon verder.
  5. Laat het programma volledig afmaken. Na afloop is de kalk losgeweken en weggespoeld. Veeg de binnenkant droog met een schone doek.

Wat kun je gebruiken om kalk te verwijderen?

Er zijn drie gangbare middelen voor het ontkalken van een vaatwasser:

  • Speciale ontkalker voor vaatwassers (vloeistof of tablet): het meest betrouwbaar, want afgestemd op de materialen in je machine.
  • Citroenzuur: een natuurlijk alternatief. Gebruik ongeveer 100 gram opgelost in een beetje water, en giet dat in de bodem. Let op: sommige fabrikanten raden citroenzuur af omdat het op den duur rubbers en afdichtingen kan aantasten. Gebruik het niet te vaak.
  • Witte azijn: werkt ook, maar heeft hetzelfde nadeel als citroenzuur. Bovendien is de geur in de machine na afloop niet altijd prettig. Vul een kommetje met witte azijn, zet dat op het onderste rek en draai een programma op 65 graden.

De veiligste keuze is altijd een speciaal ontkalkmiddel voor vaatwassers. Die zijn te koop in supermarkten en drogisterijen, en kosten doorgaans een paar euro per beurt.

Hoe vaak moet je een vaatwasser ontkalken?

Hoe vaak je moet ontkalken hangt af van de hardheid van je leidingwater. In gebieden met hard water (zoals een groot deel van de Randstad en Zuid-Nederland) bouwt kalk zich sneller op dan in gebieden met zachter water. Als vuistregel geldt:

  • Hard water: ontkalk ongeveer eens per één à twee maanden.
  • Gemiddeld water: ontkalk eens per twee à drie maanden.
  • Zacht water: eens per drie à zes maanden is genoeg.

Je kunt de hardheid van je leidingwater opzoeken via de website van je waterleverancier. De waarde wordt uitgedrukt in graden dH of milligrammen calcium per liter.

Zoutvak bijvullen is geen vervanging voor ontkalken

Veel mensen vullen netjes het zoutvak bij en denken daarmee klaar te zijn. Regenereerzout voor de vaatwasser is bedoeld om het ingebouwde ontkalksysteem (de ionenwisselaar) actief te houden. Dat vermindert kalkaanslag, maar verwijdert bestaande kalkaanslag niet. Als er al kalk zit vastgebakken op de verwarmingselementen of sproeiarms, helpt alleen een ontkalkingsprogramma.

Vul het zoutvak dus regelmatig bij als goede gewoonte, en ontkalkt de machine daarnaast periodiek om bestaande aanslag te verwijderen. Die twee dingen vullen elkaar aan.

Signalen dat je vaatwasser kalk heeft

Soms merk je het pas als het al een tijdje te laat is. Dit zijn de meest herkenbare tekenen dat je vaatwasser dringend ontkalkingsbehoefte heeft:

  • Witte vlekken of een wazig laagje op glazen en bestek na het wassen.
  • De machine maakt meer lawaai dan normaal (verwarmingselement werkt harder).
  • Het binnenwerk van de vaatwasser voelt ruw aan of zit vol witte vlekken.
  • De sproeiarms draaien minder vrij of zijn gedeeltelijk verstopt.
  • De vaat komt er minder schoon uit dan je gewend bent.

Bij die laatste twee is het slim om ook de sproeiarms te controleren. Draai ze eraf (bij de meeste modellen klik je ze los), spoel ze af onder de kraan en prik verstopte gaatjes vrij met een tandenstoker of naald.

Ontkalken hoeft niet veel moeite te kosten. Een half uur werk, een flesje ontkalker van een paar euro en een programma op 65 graden zijn genoeg om je vaatwasser weer fris en efficiënt te laten draaien. Doe het regelmatig, en je machine gaat jaren langer mee.