Inhoudsopgave

Sanitair is alles wat in een gebouw aangesloten is op de waterleiding en het riool. Denk aan je toilet, wastafel, douche, bad en keukenwasbak. Ze hebben allemaal gemeen dat er water in- of uitstroomt via vaste leidingen. Dat is de kern van de definitie, en die is precies zo eenvoudig als hij klinkt.

Toch roept het woord sanitair bij veel mensen vragen op. Valt een bidet eronder? En een wasmachine? Of alleen de “natte” ruimtes in huis? Hieronder krijg je een helder overzicht van wat sanitair precies inhoudt, welke producten eronder vallen en wat niet.

De definitie van sanitair

Het woord sanitair komt van het Latijnse “sanitas”, wat gezondheid betekent. Dat is geen toeval: sanitaire voorzieningen zijn oorspronkelijk bedacht om de volksgezondheid te beschermen. Schoon drinkwater aanvoeren en vies afvalwater snel afvoeren was en is de basis van hygiëne in en om het huis.

De gangbare definitie luidt: sanitair omvat alle installaties en toestellen die via vaste leidingen zijn aangesloten op de waterleiding (aanvoer) én het riool (afvoer). Die twee aansluitingen samen maken iets tot sanitair. Een apparaat dat alleen op stroom werkt, valt er dus niet onder, ook al staat het in de badkamer.

Wat valt er onder sanitair?

De meest voorkomende sanitaire producten in een woning zijn de volgende:

  • Toilet: het meest gebruikte sanitaire product in huis. Er zijn staande toiletten, hangtoiletten en toiletten met een ingebouwde bidet-functie.
  • Wastafel: aanwezig in badkamer, toilet en soms in de keuken. Verkrijgbaar als opzetkom, onderbouwmodel of geïntegreerd in een meubel.
  • Douche: een douchebak of inloopdouche met afvoer en mengkraan valt volledig onder sanitair.
  • Bad: vrijstaand bad, ingebouwd bad of bubbelbad, allemaal sanitair zolang ze op de waterleiding en het riool zijn aangesloten.
  • Bidet: minder gangbaar in Nederland, maar wel degelijk sanitair.
  • Keukenwasbak: ook wel spoelbak of aanrecht-gootsteen genoemd. Valt onder sanitair vanwege de vaste water- en riolaansluiting.
  • Urinoir: vooral in openbare gebouwen en bedrijven.

Kranen horen technisch gezien bij de sanitaire installatie, maar worden soms apart gecategoriseerd als “sanitaire accessoires” of “kranen en appendages”. In de praktijk noemt iedereen ze gewoon onderdeel van het sanitair.

Valt een wasmachine of vaatwasser ook onder sanitair?

Dit is een veelgestelde vraag. Een wasmachine en vaatwasser zijn wél aangesloten op de waterleiding en het riool, maar ze vallen in de meeste gevallen onder de categorie “huishoudelijke apparaten” of “witte goederen”. Ze zijn niet vast gemonteerd op dezelfde manier als een toilet of wastafel: je kunt ze loskoppelen en meenemen. Sanitair zit doorgaans vast en is duurzaam geïnstalleerd.

In bouwkundige en installatietechnische termen wordt dit onderscheid gemaakt tussen “sanitair” (vaste installaties) en “aansluitpunten voor apparatuur” (losse toestellen met een aan- en afvoer). In de praktijk is de grens soms vaag, maar voor een offerte of verbouwing is dit onderscheid nuttig om te kennen.

Sanitair in de badkamer versus het toilet

Veel mensen denken bij sanitair meteen aan de badkamer. Logisch, want daar staat het meeste. Maar ook de toiletruimte (het aparte toilet) bevat sanitair, en zoals hierboven al staat: de keukenwasbak ook. Sanitair is dus niet gebonden aan één ruimte, maar aan de aansluiting op water en riolering, ongeacht waar in het huis dat is.

Wat is geen sanitair?

Voor de volledigheid: de volgende dingen vallen niet onder sanitair, ook al staan ze soms in dezelfde ruimte:

  • Badkamermeubels en spiegelkasten (tenzij ze een geïntegreerde wastafel hebben)
  • Handdoekradiatoren en elektrische verwarmingselementen
  • Vloer- en wandtegels
  • Douchewanden en -deuren (dit zijn “badkameraccessoires” of “douchecabines”)
  • Wasmachines, drogers en vaatwassers

Sanitair laten plaatsen: wanneer heb je een installateur nodig?

Voor het aansluiten van sanitair op de waterleiding en het riool heb je in Nederland geen wettelijk verplicht erkend installateur nodig voor eenvoudige vervangingen (zoals een nieuwe kraan of toilet). Maar bij grotere aanpassingen, zoals het verplaatsen van leidingen of het installeren van een compleet nieuwe badkamer, is een gecertificeerde installateur sterk aan te raden. Fouten in de wateraansluiting of riolering kunnen leiden tot lekkages, vochtschade of zelfs problemen met de verzekering als je het aantoonbaar zelf verkeerd hebt gedaan.

Sanitair is dus simpel gezegd: alles wat vast op water en riool zit in jouw woning of gebouw. Weet je twijfelt of iets eronder valt, stel jezelf de vraag: “Is het vast gemonteerd én aangesloten op zowel de waterleiding als het riool?” Als het antwoord ja is, is het sanitair.