Koffiezetapparaat ontkalken met azijn: zo doe je het stap voor stap

Je kunt een koffiezetapparaat ontkalken met azijn door een mengsel van water en azijn door het apparaat te laten lopen. Dit lost de kalkafzetting in de leidingen en het verwarmingselement op, zonder dat je een duur ontkalkingsmiddel nodig hebt. Gebruik bij voorkeur natuurazijn of witte azijn, omdat die een lagere pH-waarde hebben dan gewone azijn en daardoor effectiever kalk oplossen.

Welke azijn gebruik je voor het ontkalken?

Niet alle azijn werkt even goed. Witte azijn of natuurazijn (ook wel witte wijnazijn zonder kleur) is de beste keuze. De lage pH-waarde zorgt ervoor dat kalk snel en grondig oplost. Gebruik geen bruine azijn, balsamicoazijn of andere smaakazijn, want die bevatten suikers en kleurstoffen die juist nieuwe vlekken en geurtjes veroorzaken.

Let ook op de azijnconcentratie. Gewone azijn uit de supermarkt heeft doorgaans een concentratie van 5 tot 6 procent azijnzuur. Dat is sterk genoeg voor normale kalkafzetting. Bij ernstige kalkvorming kun je kiezen voor azijnessence (concentratie van zo’n 25 procent), maar verdun die dan altijd goed met water voordat je het gebruikt.

Koffiezetapparaat ontkalken met azijn: het stappenplan

Volg deze stappen voor een goed resultaat:

• Stap 1: Verwijder het koffiefilter en eventueel overgebleven koffie uit het apparaat.
• Stap 2: Maak een mengsel van gelijke delen water en witte azijn. Voor de meeste apparaten is 500 ml water en 500 ml azijn voldoende. Bij een groot reservoir kun je de verhouding aanhouden: 1 deel azijn op 1 deel water.
• Stap 3: Giet het mengsel in het waterreservoir.
• Stap 4: Zet een lege kan of kom onder de uitloop en start het apparaat. Laat de helft van het mengsel doorlopen.
• Stap 5: Zet het apparaat uit en laat het azijnmengsel 20 tot 30 minuten inwerken. Dit geeft de azijn de tijd om hardnekkige kalk los te weken.
• Stap 6: Zet het apparaat weer aan en laat de rest van het mengsel doorlopen.
• Stap 7: Spoel het reservoir goed om en vul het daarna twee tot drie keer met schoon water. Laat elke keer een volledige kan doorlopen om alle azijnresten te verwijderen.

Na het spoelen ruik je soms nog licht azijn. In dat geval doe je er goed aan nog een extra spoelronde met schoon water te draaien. Zet je eerste kop koffie na het ontkalken weg als de geur of smaak je tegenvalt.

Hoe vaak ontkalken?

Hoe snel kalk zich ophoopt hangt af van de waterhardheid in jouw regio. In gebieden met hard water, wat geldt voor een groot deel van Nederland, bouw je kalk sneller op dan in gebieden met zacht water. Een vuistregel: ontkalk je apparaat elke een tot drie maanden. Merk je dat de koffie langer doet over doorlopen, of dat de koffie minder heet is dan normaal? Dan is ontkalken sowieso nodig, ongeacht wanneer je het voor het laatst hebt gedaan.

Valkuilen en wanneer azijn juist niet handig is

Azijn werkt goed, maar heeft ook nadelen. De azijngeur kan hardnekkig zijn en blijft soms hangen in de leidingen of het reservoir, zeker bij goedkopere apparaten met een plastic reservoir. Spoel dan extra goed door.

Sommige fabrikanten raden azijn expliciet af en schrijven voor dat je alleen een erkend ontkalkingsmiddel gebruikt. Doe je dat niet, dan kan de garantie vervallen. Check dus eerst de handleiding van jouw apparaat. Heb je een apparaat met een stalen of aluminium verwarmingselement? Dan kan azijn in hoge concentraties op termijn lichte corrosie veroorzaken. Gebruik in dat geval de verhouding 1 op 2 (één deel azijn op twee delen water) en spoel extra goed na.

Azijn is geen vervanging voor een reguliere reiniging van de kan, het filterbakje en de buitenkant van het apparaat. Die onderdelen schoonmaken doe je apart met water en een mild afwasmiddel.

Voor de meeste standaard druppelkoffiezetapparaten is ontkalken met azijn een prima, goedkope methode die gewoon werkt. Zorg dat je witte azijn gebruikt, spoelt u het apparaat daarna goed door en kijk even in de handleiding of jouw merk het toestaat.