Inhoudsopgave

De binnenkant van een kraan ontkalken doe je het effectiefst met azijn of citroenzuur. Kalk hoopt zich niet alleen op de buitenkant op, maar ook binnenin: in de wateruitlaat, het aeratornetje en de mengkraan. Door dat aan te pakken, stroomt het water weer soepel en verbeter je de waterdruk meteen.

Waarom de binnenkant vol kalk zit

Hard leidingwater bevat kalk (calciumcarbonaat). Bij elke druppel die door de kraan loopt, blijft er een klein restje achter. Dat bouwt zich langzaam op in het aeratornetje (het kleine zeefje aan het uiteinde van de kraan), in de wateruitlaat en in de inwendige pakking of cartouche van de mengkraan. Het gevolg: de straal wordt zwakker, spettert alle kanten op of de kraan is moeilijker te bedienen.

Binnenkant kraan ontkalken: het stappenplan

Begin met het aeratornetje, want dat is vrijwel altijd de grootste boosdoener. Daarna kun je dieper gaan als het probleem aanhoudt.

  • Stap 1: Zet de watertoevoer af. Draai de afsluitkraan onder het aanrecht dicht. Zo voorkom je dat water blijft lopen terwijl je werkt.
  • Stap 2: Schroef het aeratornetje los. Dat is het kleine zeefje aan het uiteinde van de kraanuitloop. Gebruik een tang met een doek ertussen zodat je het chroom niet bekrast. Draai linksom (los).
  • Stap 3: Leg het netje in azijn. Gebruik witte azijn (minstens 5% azijnzuur) of een oplossing van citroenzuur (ongeveer 1 eetlepel per 250 ml water). Laat het netje minimaal een uur weken, bij hardnekkige kalk een nacht.
  • Stap 4: Borstel het schoon. Gebruik een oude tandenborstel om de resterende kalkdeeltjes te verwijderen. Spoel daarna goed af met water.
  • Stap 5: Ontkalk de wateruitlaat zelf. Vul een plastic zakje met azijn of citroenzuuroplossing en hang dat om de kraanuitloop. Zet het vast met een elastiekje of snoertje. Laat het 30 tot 60 minuten hangen.
  • Stap 6: Schroef alles terug en zet het water aan. Controleer of de straal weer gelijkmatig is en of er geen lekkage is bij het aeratornetje.

Cartouche en mengkraan van binnenuit ontkalken

Stroomt het water na bovenstaande stappen nog steeds slecht, dan zit de kalk dieper: in de cartouche of het kraanlichaam zelf. De cartouche is het inwendige onderdeel dat de warmte- en watermenging regelt in een eengreepskraan.

Haal de cartouche eruit door de greep te verwijderen (meestal één schroefje onder een dopje bovenop de greep). Trek de cartouche omhoog en leg hem een uur in azijn of citroenzuuroplossing. Inspecteer daarna ook de binnenkant van de kraanhouder: zitten er kalkaanslag en resten, spuit dan wat azijn in de opening en veeg voorzichtig met een doekje. Zorg dat alle ontkalkingsvloeistof goed afgespoeld is voordat je de cartouche terugplaatst.

Let op: sommige cartouches zijn zodanig verkalkt dat ze simpelweg niet meer goed werken na het schoonmaken. Een vervangende cartouche kost bij de meeste merken (zoals Grohe, Hansgrohe of Ideal Standard) doorgaans tussen de 10 en 40 euro, afhankelijk van het model.

Azijn of citroenzuur: wat werkt beter?

Beide middelen werken goed tegen kalk. Witte azijn is goedkoop en makkelijk verkrijgbaar, maar heeft een uitgesproken geur. Citroenzuur (in poedervorm, te koop bij de drogist of supermarkt) ruikt minder sterk en is minstens even effectief. Vermijd chloorbleekmiddel of schurende schoonmaakmiddelen: die beschadigen de afdichtingen en het chroom.

Kalk-af of andere commerciële ontkalkers werken ook, maar zijn vaak agressiever. Gebruik ze alleen als azijn of citroenzuur niet voldoende helpen, en spoel dan extra goed na.

Hoe voorkom je nieuwe kalkopbouw?

Door het aeratornetje elke drie tot zes maanden even te controleren en zo nodig een kwartiertje in azijn te leggen, voorkom je dat kalk zich weer vastzet. In gebieden met erg hard water (het grootste deel van Nederland heeft matig tot hard water) bouwt kalk sneller op. Een waterontharder of een antikalkfilter op de hoofdwaterleiding is een langetermijnoplossing, maar dat valt buiten de scope van dit artikel.

Droog de kraanuitloop na gebruik even af met een doekje. Dat klinkt eenvoudig, maar het voorkomt dat waterdruppels verdampen en kalkresten achterlaten, ook van binnenuit.

Met een pot azijn, een plastic zakje en een oud tandenborstelkortje los je verreweg de meeste problemen met een verkalkte kraan zelf op. Pas als de cartouche echt versleten is of als het kraanlichaam intern beschadigd is, is een loodgieter of vervanging de volgende stap.