Alle watergerelateerde installaties in een gebouw, dat is de kern van de sanitair betekenis. Denk aan het toilet, de douche, de wastafel en de badkuip: alles wat is aangesloten op de waterleiding en het riool valt hieronder. Het woord “sanitair” klinkt technisch, maar je gebruikt het elke dag zonder het te beseffen.

Wat is de exacte betekenis van sanitair?

Sanitair zijn alle watergerelateerde artikelen die in een gebouw zijn geplaatst of gemonteerd, met als doel de verzorging van het menselijk lichaam mogelijk te maken. Volgens het woordenboek gaat het om alles wat is aangesloten op de waterleiding én het riool. Dat betekent: er moet water in kunnen stromen en water moet er ook weer uit kunnen wegvloeien.

Het woord “sanitair” komt van het Latijnse woord “sanitas”, wat gezondheid betekent. De link met gezondheid is logisch: sanitaire voorzieningen zorgen voor hygiëne en een schone leefomgeving. Zonder goed werkend sanitair zou de verspreiding van ziektes veel groter zijn.

Welke artikelen vallen onder sanitair?

Sanitair omvat meer dan alleen het toilet of de douche. Hieronder vind je een overzicht van de meest voorkomende sanitaire artikelen:

  • Toilet en stortbak
  • Douche en douchebak
  • Badkuip
  • Wastafel en wasbak
  • Bidet
  • Urinoir
  • Gootsteen in de keuken
  • Kranen en mengkranen
  • Afvoerpijpen en sifons

Al deze artikelen hebben met elkaar gemeen dat ze zijn verbonden met de watertoevoer of de waterafvoer, of met allebei. Een spiegel in de badkamer is dus géén sanitair. Een douchekraan wel.

Waar vind je sanitair in een gebouw?

De meeste mensen denken bij sanitair direct aan de badkamer, maar dat is niet het enige vertrek. Sanitair komt voor op alle plekken in een gebouw waar water wordt gebruikt voor persoonlijke verzorging of hygiëne. Dat zijn onder andere:

  • De badkamer
  • Het toilet of de wc-ruimte
  • De doucheruimte
  • De keuken, voor zover het om de gootsteen gaat
  • Openbare toiletten en sanitaire ruimtes in kantoren, scholen of sportkantines

In grote gebouwen zoals kantoren of sportcomplexen spreken we ook wel van “sanitaire ruimtes”. Dat zijn de gezamenlijke was- en toiletruimtes die beschikbaar zijn voor meerdere mensen.

Sanitair en loodgieterij: wat is het verschil?

Sanitair gaat over de artikelen zelf, zoals de douche of het toilet. Loodgieterij gaat over de installatie en het onderhoud van de leidingen en aansluitingen die het water aanvoeren of afvoeren. Een loodgieter plaatst en repareert dus het sanitair, maar het sanitair zelf is het product dat je ziet en gebruikt.

In de installatietechniek wordt sanitair ook wel gezien als een vakgebied. Installateurs die gespecialiseerd zijn in sanitair houden zich bezig met het aanleggen van waterleidingen, het plaatsen van toiletten, wastafels en douchecabines, en het aansluiten van al deze onderdelen op het riool.

Waar let je op bij het kiezen van sanitair?

Als je sanitair wilt kopen of vervangen, zijn er een paar dingen waar je rekening mee houdt. Dit is een handige checklist:

  • Afmetingen: meet de ruimte goed op voordat je een bad, douche of toilet koopt.
  • Materiaal: sanitair is meestal gemaakt van keramiek, porselein, acryl of composiet. Keramiek en porselein zijn krasbestendig en makkelijk schoon te houden.
  • Waterverbruik: een spaarzame toilet of douchekop kan flink besparen op je waterverbruik.
  • Stijl: sanitair is er in veel stijlen, van modern en strak tot klassiek en sierlijk. Kies een stijl die past bij de rest van de ruimte.
  • Aansluiting: controleer of de aansluitingen in jouw ruimte passen bij het sanitair dat je wilt plaatsen. Een installateur kan je hier bij helpen.

Sanitair goed onderhouden: zo doe je dat

Goed onderhoud verlengt de levensduur van je sanitair en houdt alles hygiënisch. Een paar basisregels:

Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen op keramisch sanitair. Die kunnen de coating beschadigen. Matige schoonmaakmiddelen of een azijnoplossing werken in de meeste gevallen prima. Spoel afvoeren regelmatig door met warm water om verstopping te voorkomen. Controleer kranen en aansluitingen af en toe op kleine lekkages. Een druppelende kraan kan op jaarbasis veel water verspillen. Vervang siliconekit rondom de douche of badkuip zodra er scheurtjes of verkleuring zichtbaar zijn, zodat water niet achter het sanitair kan lopen.

Veelgestelde vragen

Valt de keuken ook onder sanitair?
De gootsteen in de keuken valt officieel onder sanitair, omdat die is aangesloten op de waterleiding en het riool. Keukenkranen horen hier ook bij. De rest van de keukeninrichting, zoals kasten en apparaten, valt niet onder sanitair.

Is een wasmachine ook sanitair?
Een wasmachine is geen sanitair. De machine zelf is een huishoudelijk apparaat. De aansluiting op het water en het riool valt wel onder de loodgieterij, maar de wasmachine zelf telt niet mee als sanitair artikel.

Wat is het verschil tussen sanitair en badkameraccessoires?
Sanitair zijn de vaste installaties die zijn aangesloten op het water, zoals het toilet, de douche en de wastafel. Badkameraccessoires zijn losse of aanvullende artikelen, zoals handdoekhouders, spiegels, zeephouders en handdoeken. Die horen niet bij sanitair.

Wie plaatst sanitair?
Sanitair wordt geplaatst door een loodgieter of een sanitair installateur. Die zorgt voor de juiste aansluiting op de waterleiding en het riool. Voor kleine klussen, zoals het vervangen van een kraan, kun je soms ook zelf aan de slag als je handig bent.