Een stoomstrijkijzer ontkalken doe je door het waterreservoir te legen en vervolgens de ingebouwde ontkalknop te gebruiken, een ontkalkingsprogramma te draaien of het apparaat met water en citroenzuur door te spoelen. Hoe je het precies aanpakt, hangt af van het merk en het model van je strijkijzer. Hieronder lees je welke methoden er zijn en wanneer je ze het beste inzet.

Waarom ontkalken zo belangrijk is

Kalkafzetting ontstaat zodra je kraanwater in je stoomstrijkijzer gebruikt. Het water verdampt, maar de mineralen blijven achter en hopen zich op in de stoomkamers en de gaatjes van het strijkzool. Het gevolg: minder stoom, witte vlekken op je kleding en uiteindelijk een strijkijzer dat helemaal geen stoom meer geeft. Regelmatig ontkalken verlengt de levensduur van je apparaat aanzienlijk en zorgt dat je kleding er schoon uitkomt.

Stoomstrijkijzer ontkalken met de ingebouwde ontkalknop

Volgens de Consumentenbond ontkalkt ongeveer de helft van de mensen met een stoomstrijkijzer of stoomgenerator via de speciale reinigingsknop die op het apparaat zit. Die knop heet per merk anders: bij Philips heet hij “Calc-Clean”, bij andere merken kom je namen tegen als “De-Calc” of “Self-Clean”. De werking is bij de meeste modellen hetzelfde.

Zo gebruik je de ontkalknop:

  • Vul het reservoir met gewoon kraanwater (soms tot een aangegeven maximum).
  • Zet het strijkijzer op de hoogste temperatuurstand en wacht tot het volledig opgewarmd is.
  • Haal de stekker uit het stopcontact of houd de ontkalknop ingedrukt, afhankelijk van het model.
  • Houd het strijkijzer boven een bak of de gootsteen: er komt heet water en stoom uit de zool, samen met losgeweekte kalkdeeltjes.
  • Beweeg het strijkijzer rustig heen en weer totdat het reservoir leeg is.
  • Spoel het reservoir daarna door met schoon water en herhaal het proces eenmalig met alleen water.

Raadpleeg altijd de handleiding van je eigen model, want sommige fabrikanten geven specifieke instructies over temperatuur of watertype.

Ontkalken met citroenzuur of azijn

Heb je geen ontkalknop, of wil je een hardnekkige kalklaag extra aanpakken? Dan kun je citroenzuur gebruiken. Azijn werkt ook, maar laat soms een geur achter die moeilijk te verwijderen is. Citroenzuur is daarom de praktischere keuze.

Werkwijze met citroenzuur:

  • Los een theelepel citroenzuurpoeder op in een halve liter lauw water.
  • Vul hiermee het reservoir van je strijkijzer.
  • Verwarm het strijkijzer op de hoogste stand en stoom een paar minuten door boven een bak of de gootsteen.
  • Zet het strijkijzer daarna uit en laat het een kwartier staan zodat het citroenzuur de kalk kan oplossen.
  • Stoom opnieuw tot het reservoir leeg is.
  • Spoel het reservoir minstens twee keer door met schoon water en stoom dat er ook helemaal uit, zodat er geen citroenzuurresten achterblijven.

Gebruik nooit onverdund azijn of citroenzuur rechtstreeks in het reservoir. Dat kan rubberonderdelen aantasten en de garantie laten vervallen.

Hoe vaak moet je een stoomstrijkijzer ontkalken?

Dat hangt af van de hardheid van je kraanwater en hoe vaak je strijkt. In gebieden met hard water (een groot deel van Nederland valt hieronder) is ontkalken eens in de één à twee maanden verstandig. Strijk je minder dan een keer per week, dan kan het minder frequent. Een praktisch signaal: als je merkt dat de stoom afneemt of dat er witte vlokken op je kleding verschijnen, is het sowieso tijd om te ontkalken, hoe lang geleden de laatste beurt ook was.

Sommige strijkijzers hebben een indicatielampje of een melding op het display dat aangeeft wanneer ontkalken nodig is. Dat is het handigste signaal om op te vertrouwen.

Kalkvorming voorkomen

Ontkalken is minder nodig als je kalkvorming zoveel mogelijk beperkt. De makkelijkste manier: gebruik gedestilleerd water of gedemineraliseerd water in plaats van kraanwater. Dat water bevat nauwelijks mineralen, waardoor er vrijwel geen kalk achterblijft. Let er wel op dat sommige fabrikanten adviseren om kraanwater en gedestilleerd water te mengen (50/50), omdat volledig gedestilleerd water bij bepaalde modellen de stoomproductie kan beïnvloeden. Check dit in de handleiding van je strijkijzer.

Laat na het strijken altijd het waterreservoir leeg lopen en bewaar het strijkijzer met een leeg reservoir. Stilstaand water in het reservoir laat sneller kalk achter dan water dat regelmatig ververst wordt.

Regelmatig ontkalken hoeft geen gedoe te zijn. Met de ingebouwde ontkalknop ben je in de meeste gevallen binnen tien minuten klaar, en je strijkijzer gaat er merkbaar beter door presteren.