Inhoudsopgave

Sanitair is iets wat bijna iedereen dagelijks gebruikt, maar waar weinig mensen echt bij stilstaan. Je staat ’s ochtends onder de douche, wast je handen bij de wastafel en gebruikt het toilet. Dat zijn allemaal voorbeelden van watergerelateerde voorzieningen die samen de badkamer en het toilet inrichten. Toch gaat het onderwerp veel verder dan alleen die paar vaste punten in huis. Van de kraan tot de afvoer, en van het bad tot de spoelbak: er zit meer achter dan je denkt.

Wat valt er allemaal onder badkamervoorzieningen

Alle watergerelateerde artikelen die in een gebouw zijn gemonteerd om de verzorging van het menselijke lichaam mogelijk te maken, vallen onder de noemer sanitair. Dat zijn niet alleen de voor de hand liggende dingen zoals het toilet en de douche. Ook de wastafel, het bad, de bidet, de spoelbak en de kranen horen daarbij. In sommige gevallen rekent men ook de bijbehorende leidingen en afvoeren mee, omdat die direct nodig zijn om al die onderdelen te laten werken. Een badkamer zonder goed werkende afvoer is immers niet bruikbaar, hoe mooi de tegels ook zijn. De meeste producten zijn gemaakt van keramiek, omdat dat materiaal gemakkelijk schoon te maken is en lang meegaat. Soms worden ook acryl, glas of roestvrij staal gebruikt, afhankelijk van het ontwerp en het budget.

De geschiedenis van watervoorzieningen in huis

Al in de oudheid maakten mensen gebruik van watervoorzieningen. De Romeinen bouwden openbare badhuizen en legden leidingen aan om water naar de steden te brengen. In die tijd was hygiëne niet alleen een persoonlijke zaak, maar ook een sociale activiteit. Na de Middeleeuwen verdween veel van die kennis, en het duurde tot de negentiende eeuw voordat moderne rioleringssystemen ontstonden. Vooral in steden speelde slechte hygiëne een grote rol bij de verspreiding van ziektes zoals cholera. Dat was de aanleiding voor overheden om te investeren in betere waterafvoer en drinkwatervoorzieningen. Zo groeide het idee dat elke woning moest beschikken over een eigen toilet en wasgelegenheid. Pas in de twintigste eeuw werd de ingebouwde badkamer in de meeste westerse huizen de standaard.

Onderhoud en schoonmaken van de badkamer

Regelmatig onderhoud van de badkamer zorgt ervoor dat alles goed blijft werken en er verzorgd uitziet. Kalkaanslag is een veel voorkomend probleem, zeker in gebieden met hard water. Door regelmatig te reinigen met een kalkontvetter voorkom je dat de aanslag zich ophoopt en moeilijk te verwijderen wordt. Voegen tussen tegels kunnen ook verkleuren door schimmel of vocht. Een mengsel van zuiveringszout en azijn werkt bij lichte vervuiling goed als schoonmaakmiddel. Verstopte afvoeren zijn een andere veelgehoorde klacht. Haar, zeep en vuil hopen zich op in de afvoer van de douche of wastafel. Een afvoerontstopper of een eenvoudig afvoertrekkertje lost dat in de meeste gevallen op. Voor grotere problemen, zoals lekkages of een kapotte spoelmechanisme, is het verstandig een loodgieter in te schakelen.

Duurzaamheid en waterbesparing in de badkamer

Water is een kostbare hulpbron, en de badkamer is een van de plekken in huis waar het meeste water wordt verbruikt. Een gewone douchebeurt gebruikt al snel tussen de dertig en zestig liter water. Door te kiezen voor een spaardouchekop kun je dat verbruik flink verminderen zonder dat je minder comfortabel doucht. Ook toiletten zijn de afgelopen jaren zuiniger geworden. Nieuwe modellen hebben een dubbele spoelknop, waarmee je kunt kiezen voor een kleine of een grote spoeling. Dat scheelt al snel meerdere liters per keer. Kranen met een sensor of een beperkte doorstroming zijn ook populairder geworden. Niet alleen thuis, maar ook in openbare gebouwen en kantoren zie je die steeds vaker. Het bewust omgaan met watergebruik begint bij kleine aanpassingen, en de badkamer biedt daarvoor genoeg kansen.

Veelgestelde vragen

Welke materialen worden het meest gebruikt voor toiletten en wastafels?
Toiletten en wastafels zijn bijna altijd gemaakt van keramiek of porselein. Die materialen zijn hard, gemakkelijk schoon te maken en gaan tientallen jaren mee. Voor douchebakken en baden worden ook acryl en emaille gebruikt, omdat die materialen lichter zijn en goed bestand zijn tegen water en zeep.

Hoe vaak moet je de afvoer van de douche controleren?
Het is verstandig de afvoer van de douche elke twee tot vier weken kort te controleren. Haar en zeeprestanten hopen zich snel op. Door de afvoer te reinigen voordat er een verstopping ontstaat, voorkom je stankoverlast en een langzaam weglopende afvoer.

Wat is het verschil tussen een staand en een hangend toilet?
Een staand toilet staat op de vloer en heeft een zichtbaar reservoir. Een hangend toilet is bevestigd aan de muur, met een ingebouwde spoelbak achter het tegelwerk. Hangende toiletten zien er strakker uit en maken de vloer gemakkelijker schoon te houden. Staande toiletten zijn goedkoper in aanschaf en eenvoudiger te plaatsen.

Kan ik zelf een kraan vervangen?
Een kraan vervangen is in veel gevallen zelf te doen, zolang je de watertoevoer eerst afsluit. Bij oudere leidingen of als je twijfelt over de aansluiting, is het beter een loodgieter te laten helpen. Fouten bij het aansluiten van een kraan kunnen leiden tot lekkages in de muur of onder de vloer, en dat is een stuk duurder om te herstellen.